Phát biểu tại Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 diễn ra ngày 09/10/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, chuyển đổi số phải được đánh giá bằng kết quả thực chất, năng suất cao hơn, chi phí thấp hơn, dịch vụ thuận tiện hơn và năng lực cạnh tranh được cải thiện.

Nền tảng chuyển đổi số tiếp tục được củng cố, nhiều điểm nghẽn cần tháo gỡ

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, nền tảng chuyển đổi số quốc gia tiếp tục được củng cố với hành lang pháp lý, Khung kiến trúc quốc gia số và các nền tảng số dùng chung từng bước hoàn thiện.

Đến tháng 9/2026, mạng 5G đã phủ 91,99% dân số, cáp quang đến 100% xã, phường; cả nước có 81.600 doanh nghiệp công nghệ số, doanh thu công nghiệp công nghệ số đạt gần 3,6 triệu tỷ đồng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng cho rằng quá trình chuyển đổi số vẫn đối mặt với 5 thách thức lớn liên quan đến dữ liệu, nền tảng, hạ tầng, khả năng ứng dụng công nghệ của doanh nghiệp và nguồn nhân lực.

Về dữ liệu, dù nhiều cơ sở dữ liệu đã được xây dựng, tiến độ triển khai tại một số bộ, ngành, lĩnh vực vẫn còn chậm. Các nền tảng số đã phát triển khá nhiều nhưng chưa đồng đều, một số nơi vẫn triển khai theo hướng riêng lẻ, ảnh hưởng đến khả năng kết nối, tích hợp và dùng chung.

Đối với hạ tầng, yêu cầu hiện nay không chỉ là mở rộng kết nối mà còn phải nâng cao năng lực tính toán phục vụ AI và khai thác dữ liệu, đồng thời tiếp tục xử lý các khu vực còn lõm sóng. Trong khu vực doanh nghiệp, nhu cầu ứng dụng AI ngày càng lớn nhưng tốc độ đưa công nghệ vào thực tế, nhất là tại doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa đạt như kỳ vọng.

Bộ trưởng đặc biệt lưu ý thách thức về nguồn nhân lực. Đội ngũ chuyên trách chuyển đổi số tại các bộ, ngành, địa phương, nhất là cấp xã, còn thiếu cả về số lượng và nhân lực có chuyên môn sâu. Trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng bài bản để đội ngũ này đủ năng lực đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn tới.

Tập trung 5 nhiệm vụ để chuyển đổi số tạo ra kết quả thực chất

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị thời gian tới tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, với yêu cầu xuyên suốt là mỗi nhiệm vụ phải xác định được sản phẩm, trách nhiệm, thời gian hoàn thành và hiệu quả có thể đo lường.

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực và đổi mới cách thức quản lý.

Theo Bộ trưởng, mỗi chương trình cần được cụ thể hóa thành các nhiệm vụ có đầu ra rõ ràng; kết quả phải được phản ánh bằng dữ liệu hoạt động thực tế như mức độ sử dụng, tỷ lệ dữ liệu được chia sẻ, thời gian xử lý và chi phí. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn và công cụ giám sát, đồng thời kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các bộ, ngành, địa phương.

Thứ hai, phát triển hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu đồng bộ, dùng chung.

Các cơ quan cần bám sát Khung kiến trúc quốc gia số, ưu tiên kế thừa, tích hợp và dùng chung, hạn chế đầu tư phân tán. Hạ tầng băng rộng, 5G, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu phải phát triển theo hướng xanh, an toàn; dữ liệu phải bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất và được chia sẻ theo phân quyền.

Đối với AI, Bộ trưởng nhấn mạnh việc ứng dụng phải bắt đầu từ bài toán thực tiễn, dựa trên dữ liệu có chất lượng, có cơ chế kiểm soát rủi ro và đo lường được hiệu quả, thay vì chạy theo công nghệ một cách hình thức.

Thứ ba, xây dựng Chính phủ số lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Số hóa cần đi cùng tái cấu trúc quy trình, liên thông giữa các cơ quan và tái sử dụng dữ liệu Nhà nước đã có, hướng tới nguyên tắc người dân, doanh nghiệp chỉ phải cung cấp thông tin một lần. Dịch vụ công phải trực tuyến toàn trình, dễ sử dụng, không phụ thuộc địa bàn; hoạt động chỉ đạo, điều hành cần dựa nhiều hơn vào dữ liệu thời gian thực. Qua đó, hướng tới rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí, giảm giấy tờ và nâng cao mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân và Thứ trưởng Phạm Đức Long tham quan các gian hàng tại sự kiện.

Thứ tư, phát triển kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới.

Chuyển đổi số cần đi sâu vào từng ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh; gắn với đổi mới sản xuất, thương mại điện tử, thanh toán số, quản trị thông minh và nâng cao năng suất. Đồng thời, cần phát triển công nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, sản phẩm Make in Viet Nam và từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và Internet vạn vật.

Thứ năm, phát triển xã hội số bao trùm, nhân lực số chất lượng cao và niềm tin số. Chuyển đổi số phải đến được cơ sở, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, miền; đi cùng phổ cập kỹ năng số, nâng cao năng lực cán bộ cấp xã và đào tạo nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược. An toàn, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi người dùng phải được bảo đảm ngay từ khâu thiết kế, qua đó tạo dựng niềm tin trên môi trường số.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục đồng hành cùng các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số, hướng tới quốc gia số hiện đại, kinh tế số năng động và xã hội số an toàn, nhân văn.

Trung tâm Truyền thông KH&CN